”Uzayın sonu var mıdır?” sorusuna cevap arayacak ve sizlerle evrenin sınırları hakkında konuşacağız.

UZAYIN SONU VAR MI?

"Uzayın sonu var mı?" sorusu hepimizin aklına mutlaka gelmiştir.  Bundan tam 2.8 milyon yıl önce ilk insanlar yeryüzünde yaşamaya başladı. O günden bu yana hep gökyüzü ile ilgili meraka sahip olan insanoğlu, hala uzayı ve uzayın derinliklerinde neler olup bittiğini anlamaya ve keşfetmeye çalışıyor. Şimdi biz de canlılığın varlığının bir sembolü olan mavi yuvamızdan yola çıkalım ve ondan yavaş yavaş uzaklaşırken evrenin sınırlarını birlikte keşfedelim.

Dünya, 4 buçuk milyar yaşında devasa bir kaya kütlesi. Aynı zamanda bildiğimiz kadarıyla, üzerinde canlı barındıran tek gök cismi. Ekvatordan ölçüldüğünde, çevre uzunluğu 40 bin 75 kilometre olan bu gezegen, 7 kıtadan oluşuyor. Yaklaşık 4’te 3’ü de, o güzel mavi rengi veren okyanuslarla ve denizlerle kaplıdır.  Tüm bu denizler, okyanuslar, buzullar, kayalar ve canlı organizmalar, Dünya Sistemi’ni oluşturur. Bu uzun yolculukta Dünya bizim başlangıç noktamız olacak.

Nasıl ki Dünya, farklı öğelerden oluşan bir sisteme sahipse, Dünya’dan uzaklaşmaya başladığımız anda Dünya’nın da farklı bir sistemin parçası olduğunu görürüz. Bu sisteme Güneş Sistemi adı verilir.

Güneş sistemi; 1 yıldız, 8 gezegen ve milyarlarca irili ufaklı kaya parçalarından oluşur. Bu kaya parçaları, bir kuyruklu yıldız, bir asteroit veya büyük kütleye sahip ise, bir cüce gezegen olabilir. Yıldızımız Güneş ise yaklaşık ömrünün yarısında olan orta seviye bir yıldızdır ve bizden, yani Dünya’dan, ortalama 150 milyon kilometre uzaklıktadır.

Şimdi çok daha uzaklara gideceğiz ve kat edeceğimiz kilometre çok daha büyüyecek. Astronomlar  uzay ortamındaki bu uzun mesafeleri ölçmek ve daha rahat hesaplamalar yapabilmek için ”astronomik” ölçüm birimi geliştirmişler. Bu birimi şu şekilde düşünebiliriz; Dünya ile Güneş arasındaki mesafe olan 150 milyon kilometreyi astronomlar “1 Astronomik Birim” olarak adlandırmışlar. Bu durumda bizden yaklaşık 450 milyon kilometre uzakta olan bir cisim astronomik birim olarak bizden sadece 3 astronomik birim uzaktadır. İşte bu birim sayesinde hesaplamalar çok daha kolay ve daha az hata ile yapılmaktadır.

Yavaş yavaş güneş sisteminden uzaklaşıyoruz. Şimdiki durağımız ise Güneş’in yıldızlar arası komşuları olacak. Bu noktada bir çok yıldızdan oluşan farklı bir sistemi görüyoruz. Güneş’e en yakın yıldız olan “Alpha Centauri A” gözümüze çarpıyor. Yakınlığını açıklayacak olursak Alpha Centauri A, Güneş’ten tamı tamına 4.3 ışık yılı uzaklıktadır. Astronomik birim olarak bu mesafe 271 bin 937 astronomik birime denk gelir.

Haydi yolumuza devam edelim. Şimdiki durağımız, tamamını henüz gözlemleyemediğimiz fakat ışık kirliliğinin çok az olduğu noktalarda gece gökyüzünde bir yıldızlar çizgisi gibi gördüğümüz Samanyolu gökadası. Bu kocaman gökadanın çapı yaklaşık 100 bin ışık yılı uzunluğundadır. İçerisinde Güneş’imiz gibi milyarlarca yıldız ve güneş sisteminin gezegenleri gibi milyarlarca gezegen barındırmaktadır. Peki Samanyolu gökadasının bir komşusu var mı?

Bu soruyu bir sonraki durağımızın işareti olarak düşünebiliriz.

Evet şimdi de bölgesel galaktik gruptayız. Değil Güneş’i görmek, 100 bin ışıkyılı uzunluğundaki samanyolu gökadası bile şu an küçücük duruyor. Samanyolu gök adasının çok yakınında ona çok benzeyen başka bir gökada daha var. İşte o gökada çok ama çok uzun zaman sonra samanyolu gök adasıyla birleşerek yeni devasa bir gökada oluşturması beklenen Andromeda gökadasıdır.

Uzayın Sonu Var Mı?

Bölgesel galaktik gruptan uzaklaşırken o devasa gökadalar küçülmeye başlıyor ve bizler virgo üstkümesi adında yeni bir bölgeye ulaşıyoruz. Bu alanda Samanyolu ve Andromeda gökadalarının oluşturduğu bölgesel galaktik grup gibi birçok farklı gruplar ve gökadalar mevcut. Virgo üstkümesinin yerleştiği alan yaklaşık 110 milyon ışık yılı çapındadır. Her ne kadar bir kaç rakamla ifade edilse de inanın bu alanın büyüklüğü insan aklının hayal edebileceğinden bile çok ama çok daha büyüktür.

Yolculuğumuza devam ettiğimizde ise tıpkı virgo üstkümesi gibi içerisinde gökadalar barındıran diğer üst kümelerin buluştuğu alana geliyoruz. Bu alan ise bölgesel üst kümeler olarak adlandırılıyor.

Haydi gözlemlenebilen en uzak gökadaya gidelim. Şu anda evimiz olan o minik mavi noktadan yaklaşık 32 milyar ışık yılı uzaktayız ve GN-Z11 isimli gökadayı ziyaret ediyoruz. Bu gökada, samanyolu gökadasından 25 kat daha küçük olup samanyolu gökadasının yıldız kütlesinin %1'ine sahiptir.

Biliyoruz ki evren, “Big Bang” yani büyük patlamadan bu yana, çok ama çok hızlı bir şekilde büyümeye ve genişlemeye devam ediyor. Fakat insanoğlu olarak gözlemleyebildiğimiz evren işte bu kadar. Tabii ki bir önceki videomuzda da bahsettiğimiz yeni gönderilecek uzay teleskopları ve yeni yapılacak keşifler sayesinde, gelecekte belki de çok daha ötesini görecek ve çok daha farklı bilgiler elde edeceğiz.

Peki ya Big Bang'den önce? Evrenin sıcak, yoğun, madde, antimadde ve radyasyonla dolu olan bu halinden hemen öncesine gittiğinizde ne görürdünüz? Yorumlarınızı bu videonun altına yazabilirsiniz.

Evrenin sonuna belki hiçbir zaman ulaşamayacağız ama bu konumuzun sonuna geldik.

26 Mart 2020 gününden bu yana her hafta sizlerle uzay ve uzay bilimleri hakkında birçok farklı bilgileri paylaştık ve paylaşmaya devam ediyoruz. Daha önce hazırladığımız muhteşem içeriklere sahip eğitim videolarımızı kanalımızdan izleyebilirsiniz.

Uzaya Dair Bilinmeyen Gerçekler!

Uzaya Dair Bilinmeyen Gerçekler!

Bu hafta sizlerle uzaya dair ilginç 5 gerçeği paylaşacağız.

23.07.2020
Neden Uzaya Gidiyoruz?

Neden Uzaya Gidiyoruz?

Uzaya gitmenin bilmediğimiz yararlarına odaklanacak ve uzayda kullanılmış veya uzay çalışmaları süresinde üretilip insanlığa fayda sağlamış uzay teknolojilerinden bahsedeceğiz.

17.07.2020
Çocuklar İçin 2020 Yaz Kampları

Çocuklar İçin 2020 Yaz Kampları

Çocuklar için yaz kampları başlıyor! Hepimizin heyecanla beklediği an geldi!

02.07.2020
Hubble'dan James Webb'e Uzay Teleskopları

Hubble'dan James Webb'e Uzay Teleskopları

Günümüzde farklı amaçlarla kullanılan birçok uzay teleskobu bulunmakta. Bu yazımızda sizlerle, Hubble Uzay Teleskobu’ndan ötegezegen avcısı Kepler’e uzanan muhteşem bir yolculuğa çıkalım.

01.07.2020
Üste Çık